Podpis elektroniczny – czym jest i jak go uzyskać?

Rozwój internetu od wielu lat zmienia nasze przyzwyczajenia. Dzięki łatwemu dostępowi do sieci, mogliśmy zrezygnować z wielu tradycyjnych czynności, które wiązały się z koniecznością wyjścia z domu czy firmy, dojechania do miejsca docelowego i stania w kolejkach. Najdobitniej możemy to obserwować na przykładzie zakupów dokonywanych drogą internetową. Sklepy online powstają coraz liczniej, a stacjonarne obiekty notują coraz mniejszą ilość odwiedzających klientów. Na tym się jednak funkcjonalność internetu nie kończy. Wraz z jego rozwojem pojawiła się możliwość załatwienia spraw urzędowych, handlowych czy bankowych za pomocą sieci, bez wychodzenia z domu. Żeby to jednak było możliwe musimy wyrobić tzw. podpis kwalifikowany.

Czym jest podpis kwalifikowany?

Podpis kwalifikowany to nic innego jak elektroniczna forma podpisu, która ma charakter odpowiednika sygnatury własnoręcznej. Wykorzystywany bywa przy internetowym zawieraniu umów i podpisywaniu dokumentów, których status posiada tzw. moc prawną. Podpis kwalifikowany stanowi tzw. podpis bezpieczny. Ma on zgoła inny charakter niż zwykły podpis elektroniczny. Ten drugi służy do potwierdzenia tożsamości osoby, która przy pomocy drogi internetowej przesyła dokumenty. Charakter podpisu kwalifikowanego jest znacznie bardziej poważny, a wymogi dotyczące jego formy ściśle kodyfikowane przez literę prawa. Sygnatura kwalifikowana jest skojarzona jedynie z osobą, która jej dokonuje, a użycie podpisu możliwe jest tylko przy zastosowaniu specjalnych urządzeń właściwych i przyporządkowanych jedynie jej. Żeby zatem móc podpisywać dokumenty w sposób elektroniczny będziemy potrzebowali np. czytnika kart usb lub specjalnych zdrapek z kodem). Sygnatura bezpieczna powstaje przy wykorzystaniu właściwych metod zabezpieczających. Do wyrobienia podpisu kwalifikowanego stosuje się zaawansowane algorytmy kryptograficzne, najczęściej w postaci różnego rodzaju kluczy. Ma to zapobiec możliwości uzyskania dostępu do podpisu osobom trzecim, niepowołanym i nieupoważnionym do jego zastosowania. Dokument sygnowany bezpiecznym podpisem kwalifikowanym otrzymuje dokładnie taką samą moc, jak w przypadku tradycyjnego papierowego odpowiednika, który posiada podpis własnoręczny. Podpis kwalifikowany może mieć charakter własnoręcznej sygnatury jedynie w sytuacji, kiedy weryfikuje go tzw. certyfikat kwalifikowany, który wydawany jest przez kwalifikowane jednostki zajmujące się świadczeniem usług certyfikacyjnych. Tego typu podmioty obowiązane są do spełniania szeregu wymogów prawnych i przynależą do rejestru Ministerstwa Gospodarki. To, co ważne i warte odnotowania w przypadku podpisów bezpiecznych weryfikowanych certyfikatem kwalifikowanym, to fakt, że są to sygnatury płatne i mają charakter okresowy. Tym samym, kiedy skończy się ważność danego podpisu, należy odnowić abonament.

 

Jakie zastosowanie ma certyfikat kwalifikowany weryfikujący podpis?

Ogólnie mówiąc, bezpieczny podpis elektroniczny ma za zadanie uwierzytelnianie dokumentów o mocy prawnej, potwierdzanie ich sygnaturą lub zawieranie umów za pośrednictwem internetu, bez konieczności wychodzenia z domu i składania podpisu własnoręcznego. Zagłębiając się w szczegóły, zobaczymy, że zastosowanie podpisu kwalifikowanego jest bardzo szerokie. Wśród najważniejszych sytuacji, w których sygnatura kwalifikowana weryfikowana certyfikatem okaże się przydatna należy wymienić: elektroniczne zawieranie umów i sygnowanie dokumentacji w obrocie handlowym o charakterze cywilno-prawnym, składanie deklaracji celnych i związanych z oświadczeniem podatkowym, przesyłaniem zgłoszeń ubezpieczenia społecznego, sygnowanie faktur elektronicznych, otwieranie i rejestracja własnej działalności gospodarczej w CEIDG, sygnowanie wniosków i podań składanych w Krajowym Rejestrze Sądowym, podpisywanie dokumentacji o charakterze medycznym czy prowadzenie internetowej komunikacji z Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych. Główną ideą, która przyświecała powołaniu programu składania podpisu elektronicznego, była chęć ułatwienia prowadzenia działalności przedsiębiorcom.

 

Jak uzyskać podpis kwalifikowany z certyfikatem?

Żeby móc dysponować elektronicznym podpisem bezpiecznym, który będzie posiadał moc podpisu własnoręcznego, należy zwrócić się do jednostki certyfikacyjnej. Obecnie, procedurę wystawiania certyfikatów i udostępniania elektronicznych podpisów bezpiecznych prowadzi pięć podmiotów. Podstawą do otrzymania świadczenia z takiej jednostki jest zawarcie umowy na świadczenie usług certyfikacyjnych. Podmiot wydaje certyfikat na podstawie dokumentu wypełnionego przez klienta i podaniu wszystkich niezbędnych danych. Oczywiście, zanim zostanie on wydany, następuje proces weryfikacji tożsamości i poprawności podanych przez klienta informacji osobowych. Uzyskanie certyfikatu oznacza możliwość korzystania z bezpiecznego elektronicznego podpisu kwalifikowanego. Żeby móc tego dokonać należy jeszcze nabyć odpowiedni zestaw urządzeń, który służy już do samego podpisywania dokumentów.

 

Jak uzyskać certyfikat kwalifikowany i bezpieczny podpis z EuroCert?

EuroCert jest jednym z pięciu podmiotów, które zajmują się wydawaniem kwalifikowanych certyfikatów umożliwiających składanie bezpiecznych elektronicznych podpisów o mocy podpisu własnoręcznego. Procedura uzyskania certyfikatu i podpisu z EuroCert dopuszcza dwie drogi starania się o uprawnienia. Pierwsza z nich jest standardowa i zakłada osobistą wizytę w punkcie podmiotu. Formalności wyglądają dokładnie tak samo, jak w przypadku powyżej opisanych ogólnych zasad wyrabiania certyfikatu. Spotkanie z weryfikatorem to złożenie wniosku i przekazanie danych, weryfikacja i potwierdzenie tożsamości, wyrobienie certyfikatu i podpisu oraz zakup zestawu do jego składania. Drugi sposób to droga elektroniczna. Zestaw można zamówić przez internet z dostawą kurierską. Formalności będą jednak również wymagały kontaktu z weryfikatorem. Opcja z dostawą kurierską zakłada także możliwość sfinalizowania procedury wedle ścieżki VIP. W tym przypadku, to pracownik EuroCert zgłosi się do kandydata i dostosuje do jego możliwości. Wśród zestawów urządzeń EuroCert proponuje: tokeny, karty i urządzenia USB. Ceny wahają się od 221 zł – 344 zł. Ważność podpisów wynosi 2 lata.

Kontakt